Bohaterowie UPA cz. IV

 

Przypomnę, iż w czerwcu 1944 roku wszystkie posterunki policji ukraińskiej w służbie Niemiec na Pogórzu Przemyskim poszły do UPA.

W Huwnikach jesienią 1942 roku w trakcie likwidacji obozu pracy dla Żydów w znajdującego się w miejscowym tartaku funkcjonariusze policji ukraińskiej z Nowosiółek Dydyńskich rozstrzelali nad rzeką Wiar 16 Żydów. Rozstrzeliwań dokonywali m.in. tacy funkcjonariusze policji ukraińskiej: Bodnar, Korosteński, Choma (zginął w walkach będąc członkiem UPA).

Wśród rozstrzelanych były 3 kobiety o nazwisku Frey, rodzina Kamletów z Huwnik, rodzina Stumer z Makowej. W trakcie prowadzenia wymienionych na miejsce egzekucji jeden z Żydów o nazwisku Langerg usiłował zbiec, lecz został zastrzelony (zwłoki pochowano na miejscu). W 1965 roku na skutek toczącego się procesu we Lwowie przeciwko sprawcy mordu Bodnarowi, zwłoki zostały ekshumowane a następnie pochowane na cmentarzu żydowskim w Przemyślu. Na procesie we Lwowie zeznawali świadkowie Michał Kocaj i Józef Turczyński.

 

W Birczy pod koniec grudnia 1943 roku policjanci ukraińscy z Birczy w trakcie przeszukiwania domu w poszukiwaniu broni u Michała Gieruli w stajni znaleźli kryjówkę, w której przechowywano 7 Żydów. Ukraińscy policjanci rozstrzelali Żydów na miejscu a małżeństwo Gierula aresztowali i przekazali do Gestapo w Dobromilu. Świadkowie Ludwik Ziąbrowski i Mieczysław Turczyk z Łodzinki Górnej.

W Maćkowicach w sierpniu 1942 roku we wsi ze względu na starszy wiek i niezdolność do pracy rozstrzelano 38 Żydów. Pochodzili oni z okolicznych wsi. W akcji mordowania Żydów brali udział ukraińscy policjanci i niemiecka żandarmeria kierowana przez funkcjonariuszy służby bezpieczeństwa z Przemyśla. Świadek Stanisław Kaczmarz z Maćkowic.

Do kolejnego mordu w Maćkowicach doszło wiosną 1943 roku, już po utworzeniu getta w Przemyślu. Żydzi w liczbie 87 zostali umieszczeni w czworakach dworskich we wsi na tzw. „Konichach”, gdzie pracowali w Liegenschafcie. Kierownikiem tego obozu był Niemiec o nazwisku Weis. Właśnie wiosną 1943 roku podczas akcji likwidacyjnej getta w Przemyślu wszystkich Żydów na miejscu rozstrzelano. Uratowała się tylko jedna osoba o nazwisku Frenkiel, która po wojnie zamieszkiwała w Izraelu. Akcji likwidacji Żydów dokonała niemiecka żandarmeria i ukraińska policja. Świadek Stanisław Kaczmarz z Maćkowic.

17 maja 1943 roku w Medyce policjanci ukraińscy rozstrzelali Józefa Zimoń, lat 39 za działalność w Batalionach Chłopskich. Świadkowie Marian Śmigielski i Kazimierz Mastalerz z Medyki oraz Władysław Mac z Torek.

19 marca 1944 roku w Medyce ukraińscy policjanci rozstrzelali za przynależność do Batalionów Chłopskich Józefa Janeczko, lat 31. Świadkowie Marian Śmigielski i Kazimierz Mastalerz z Medyki oraz Władysław Mac z Torek. Należy pamiętać, iż komendantem posterunku ukraińskiej policji w Medyce był w tym czasie późniejszy dowódca sotni UPA Wołodymyr Szczygielski „Burłaka”

8 kwietnia 1944 roku w Medyce ukraińscy policjanci rozstrzelali Andrzeja Marszałek, lat 34 za działalność w Batalionach Chłopskich. Świadkowie Marian Śmigielski i Kazimierz Mastalerz z Medyki oraz Władysław Mac z Torek.

8 kwietnia 1944 roku w Medyce policja ukraińska uprowadziła Antoniego Groch, lat 61 i prawdopodobnie utopiła go w stawie (nie wrócił już do domu). Świadkowie Marian Śmigielski i Kazimierz Mastalerz z Medyki oraz Władysław Mac z Torek.